Motorin ve akaryakıt bulamıyorlar! Petrol ve doğal gaz krizi Asya’yı sert vurdu

Pandemi sonrası olağanlaşma, arzdaki sıkışma ve son olarak Ukrayna-Rusya kriziyle had safhaya ulaşan global güç enflasyonu, Asya ülkelerini kaosa sürükledi.

Sri Lanka’da beşerler bir depo akaryakıt ya da motorin bulmak için kilometrelerce sıraya giriyor. Bangladeş’te dükkanlar güç tasarrufu için akşam 8’de kapanıyor. Hindistan ve Pakistan’da, elektrik kesintileri okulları ve işyerlerini kapanmaya zorluyor.

Ayrıca bu ülkelerdeki beşerler, sıcaklıklar 100 derece Fahrenheit’i (37 santigrat derece) görmesine karşın, ölümcül ısı dalgalarına karşı klima dahi kullanamıyor.

Bunlar, global güç krizinin sert halde vurduğu Asya Pasifik bölgesinde yaşanan dikkat cazip sahnelerden yalnızca birkaçı.

BİR DEPO MOTORİN YA DA AKARYAKIT BULAMIYORLAR! PETROL VE DOĞAL GAZ KRİZİ VURDU

Sri Lanka ve Pakistan’da kriz duygusu elle tutulur cinsten. Her iki ülke de, güç tasarrufu emeliyle Milletlerarası Para Fonu’yla (IMF) el ele vererek ve daha kısa çalışma tertibi getirerek, tedbirler almaya zorlandı.

Sri Lanka’da, petrol ve doğal gaz krizinden sonra bir depo motorin ya da akaryakıt bulamazken, Başbakan Ranil Wickremesinghe ülke iktisadının “tamamen çöktüğünü” resmen duyurdu.

Asya’da, Avustralya üzere nispeten varlıklı ülkelerde bile, tüketiciler çok daha yüksek güç fiyatlarıyla karşı karşıya.

2022’nin birinci çeyreğinde elektrik fiyatları geçen yıla nazaran %141 arttı. Hanelerden kullanımı azaltmaları isteniyor ve 15 Haziran’da – birinci sefer – Avustralya hükümeti fiyatları düşürmek, güç tedarik zinciri üzerindeki baskıyı hafifletmek ve elektrik kesintilerini önlemek maksadıyla ulusal elektrik piyasasını süresiz olarak askıya aldı.

Ancak, güç talebinin son vakitlerde rekor düzeylere ulaştığı Hindistan tecrübesi, bunun neden bölgesel değil de global bir kriz olduğunu en açık biçimde gösteriyor.

Rekor sıcaklıklar ortasında yaygın kesintiler yaşayan, dünyanın en büyük üçüncü karbon yayıcısı, 28 Mayıs’ta devlet tarafından işletilen Coal India’nın 2015’ten bu yana birinci kere kömür ithal edeceğini duyurdu.

SORUNA NEDEN OLAN NEDİR?

Bu ülkelerin her biri eşsiz bir dizi şartla karşı karşıya olsa da, hepsi de koronavirüs pandemisinin ve Rusya’nın Ukrayna’daki savaşının ikiz tesirinden etkilendi. Bu nedenler tedarik sınırları ve bölgesel güvenlik hakkında daha evvel makul varsayımları bilakis çeviren öngörülemeyen iki olay olarak kabul ediliyor. Süreç, ekonomik planlama dünyasını kaosa sürükledi.

Uzmanlar, sorunun temelinde arz ve talep ortasındaki artan uyumsuzlukta yattığını da söylüyor.

Geçtiğimiz birkaç yıl içinde pandemi, güç talebini alışılmadık formda düşürdü. Karantinalar ve öteki kısıtlamalar emekçileri meskende, otomobilleri yoldan ve gemileri limanlarda mahsur bıraktığı için global elektrik tüketimi 2020’nin birinci çeyreğinde %3’ten fazla düştü.

Ancak artık, ülkeler pandemiyi artlarında bırakmaya başladıkça, yakıt talebi süratle artıyor. Ani rekabet kömür, petrol ve gaz fiyatlarını rekor düzeylere itiyor.

Bu eğilimi hızlandıran başka şey ise, dünyanın üçüncü büyük petrol üreticisi ve ikinci en büyük ham petrol ihracatçısı olan Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesidir.

Amerika Birleşik Devletleri ve müttefiklerinin birçoğunun Rus petrol ve gazını onaylamasıyla birlikte, birçok ülke alternatif kaynaklar bulmak için çabalıyor ve hudutlu tedarik için rekabeti daha da kızdırıyor.

KAYNAK: STAR GAZETESİ